Piszemy książkę - dokument wielostronicowy

Wiele osób zadaje mi pytania dotyczące składu wielostronicowego tekstu nie dając sobie z tym rady. Problem tkwi w podstawach uczenia się pisania w programach tekstowych.  Nie mamy wyrobionych nawyków np. takich jak tworzenie stylów, od czego powinniśmy zaczynać naszą pracę z tekstem. Zatem zaczynam mój poradnik, który jest również lekcją dotyczącą pisania tekstów wielostronicowych. Choć książek nie powinno się tworzyć w MS Word bądź w innych edytorach tekstu, o czym pisałam w artykule WYDAJEMY GAZETĘ, to jednak ja popełnię to faux pas. Zwyczajnie, większość z nas ma w ręku tylko tego typu narzędzia. Artykuł dotyczy zarówno edytorów tekstu Ms Office, Open Office, Libre Office i in. – zrzuty ekranu są z Worda, jednak ustawienia w każdym z tych programów są takie same, tyle, że znajdują się w różnych miejscach.

 

TRZYMAJ SIĘ ZASAD FORMATOWANIA TEKSTU

Trzymamy się zasad, aby ułatwić sobie pracę. Komputer to bezduszna maszyna, która nie interpretuje – działa wg. swoich schematów. Każde odejście od schematu będzie uznane przez program za błąd. Tak jest też w programach tekstowych.  Jeśli zaczynamy pracować z programem niestety musimy się podporządkować jego zasadom gry.  Tylko trzeba je poznać i się ich nauczyć, a wszystko stanie się proste… A zatem…

W dokumencie NIGDY nie przesuwaj tekstu wielokrotnymi spacjami albo przyciskiem Enter - robimy to wg. wskazówek poniżej.

Aby utworzyć dokument wielostronicowy:

  1. Koniecznie korzystaj ze stylów w OpenOffice (Format>Style>Katalog), MS Word (Format>Style i Formatowanie). Ułatwiają, przyspieszają i automatyzują pracę! O stylach opowiem dokładnie w dalszej części artykułu.
  2. Znaki interpunkcyjne, poza myślnikiem, nawiasem, cudzysłowem stawiaj zawsze bezpośrednio za wyrazem, a po nim spację.
  3. Tworząc kolejny akapit naciśnij klawisz Enter, jednak chcąc kontynuować akapit użyj wymuszonego końca wiersza – skrót klawiszowy: Shift+Enter oznaczonego „8”), Jest to pomocne zwłaszcza podczas punktowania i numerowania, kiedy nie chcemy zaczynać kolejnej numeracji, a kontynuować od nowego wiersza tekst.
  4. Chcąc zmienić odstęp między wierszami ustaw odstępy w stylach (nigdy nie klikaj wielokrotnie Enter!).
  5. Jeśli chcesz pisać na nowej stronie nie klikaj Enter w nieskończoność! Użyj wymuszonego końca strony (skrót klawiszowy: Ctrl+Enter) – pojawia się wtedy znak podziału strony.
  6. Po zaimkach, przyimkach, aby nie zostawały na końcu wiersza stosuj twardą spację (Ctrl+Shift+Spacja oznaczona kółkiem) – pozwala to na stałe powiązanie sierot i wdów na końcu wiersza z następnym słowem, zatem nigdy nie zostaną na końcu!

 

USTAWIENIA STRONY

To bardzo ważna część tworzenia książki. Przede wszystkim należy się kierować wytycznymi drukarni lub drukarki.

Ustawiamy:
1. FORMAT STRONY (pionowy lub poziomy) i niestandardowe ustawienia rozmiaru stron, jeśli nie drukujemy A4, np. A5 wg wytycznych drukarskich. Wybieramy format np. A4 i dodajemy po 4 mm – otrzymamy w ten sposób 2 mm spady.

2. MARGINESY – lustrzane, a wielkość wg gustu, np. po 2 cm, trzeba pamiętać, aby wewnętrzny nie był zbyt mały.

 

3. NUMERY STRON – ustawienia niestandardowe

a) inny numer na pierwszej stronie, czyli jego brak.

b) inne marginesy na stronach parzystych i nieparzystych, bo muszą być lustrzane.

c) numery stron ustawiamy osobno dla stron po prawej - na stronach nieparzystych, z lewej – na parzystych.

 

STYLE TEKSTU

To najważniejsza część pisania książki. Usprawnia pracę z ogromną ilością tekstu. Najlepiej opisuje je sam Microsoft na swojej stronie, warto się z tym artykułem zapoznać: Support MS Word

Radzę nie tworzyć nowych styli, ani nie usuwać starych, a zmodyfikować istniejące wg swojego gustu. Przede wszystkim zaczynamy od tego pracę. Ustawiamy styl normalny, nagłówki – będą one nazwami rozdziałów oraz przydadzą się do utworzenia automatycznego spisu treści.

W nowo otwartym okienku, możemy edytować i kasować istniejące style oraz dodawać nowe.

Aby edytować określony styl, klikamy na niego prawym przyciskiem myszy i wybieramy opcję Modyfikuj. Na ekranie ukaże się nowe okienko.


Ważne żeby zaznaczyć, że chcemy z niego korzystać w nowym dokumencie, dzięki czemu, każdy kolejny dokument będzie taki sam i nie będziemy musieli się już martwić o style.


Jeśli chcemy zmienić styl w całej naszej książce, wystarczy zaznaczyć tekst z danym stylem lub wstawić kursor w tym miejscu np. ze stylem Nagłówek 1, następnie zaznaczyć tekst z podobnym formatowaniem i zmienić czcionkę na taką, która nam się podoba korzystając ze stylów.


W przypadku nagłówków przy pisaniu książki można ustawić styl tak, aby zaczynał się od nowej strony. W modyfikowaniu stylu > Formatuj > Podział strony przed.


 

  NUMEROWANIE I PUNKTOWANIE

Wiele razy obserwowałam jak niektórzy wpisują numery ręcznie. A co jeśli chcemy wstawić punkt między? Pojawia się problem… Trzeba wymazać punkty i wstawić nowe. Problem szybko się rozwiąże stosując numerowanie i punktowanie automatyczne.

Najlepiej ustawić sobie na początku LISTĘ WIELOPOZIOMOWĄ wg naszego gustu, przez co nie będziemy mieli problemu z numeracją w całym naszym tekście.


Korzystając z punktowania i numerowania zaznaczmy tekst i wciskamy odpowiedni klawisz.


Jeśli chcemy przesunąć tabulację w prawo lub w lewo (kiedy mamy zdefiniowaną listę wielopoziomową) naciskamy tab lub shift+tab albo:


Numeracja pojawia się zawsze przy nowym akapicie, jeśli chcemy zacząć nowy wiersz nie przerywając akapitu naciskamy shift+enter.

Stosowanie styli umożliwia też kontynuację numeracji np., gdy stosujemy ją przy nagłówku.

TABULATORY I TABELE

Tabulatory potrzebne są do ustawiania tekstu na stronie, czy tworzeniu akapitów, kolumn.

Aby ustawić punkt tabulacji należy, po wybraniu odpowiedniego rodzaju tabulatora, umieścić wskaźnik myszy w miejscu na linijce gdzie ma zostać umieszczony tabulator i nacisnąć lewy przycisk myszy. Jeśli chcemy zmienić położenie już ustawionego tabulatora należy „chwycić” go za pomocą wskaźnika myszy i przeciągnąć do nowego położenia na linijce; jeśli zaś chcemy go usunąć należy go „ściągnąć” z linijki,  czyli przesunąć (najlepiej w dół) w położenie poza linijką. Powyższe operacje można wykonać również za pomocą menu Format|Tabulatory. Word wyposażony jest w cztery rodzaje tabulatorów:

1)      tabulator wyrównujący do lewej strony

2)      tabulator centrujący (środkowy)

3)      tabulator wyrównujący do prawej strony

4)      tabulator dziesiętny (ustawiający liczby do przecinka środkowo)

Word, oprócz tego, iż umożliwia wyrównanie tekstu za pomocą tabulatora daje możliwość dodatkowego wpisania znaku wiodącego, który będzie wpisany od miejsca, w którym wpisany został z klawiatury np. Rozdział 1............................................................... 10 str. Znaki wiodące można ustawiać tylko za pomocą menu Format|Tabulatory. Nigdy nie ustawiamy, zatem tego typu wpisów za pomocą wielokrotnych kropek, czy innych znaków. Przydaje się to w tworzeniu menu czy spisów treści.

Więcej informacji można uzyskać oglądając filmik: TABULATORY

Na temat tabel nie będę się rozpisywać, gdyż nie dotyczy to bezpośrednio zagadnienia wielostronicowego tekstu. Wystarczy na youtube.com wpisać słowa „tabele Word”, a pojawi się wiele tutoriali.

SEKCJE

To jedna z najważniejszych operacji – podział dokumentu na sekcje. Umożliwia dostosowanie różnych ustawień do kolejnych stron np. 5 pierwszych stron może mieć orientację pionową, a następne poziomą lub inną numerację. Można też dzielić część tekstu na kolumny lub każdy kolejny rozdział opisać w nagłówku lub stopce.

Świetnie sekcje ilustruje filmik: SEKCJE

Ja jednak po krótce opiszę tworzenie sekcji dotyczących rozdziałów. Jeśli każdy rozdział ma być kolejną sekcją to wstawiamy podział strony poprzez UKŁAD STRONY>ZNAKI PODZIAŁU>NASTĘPNA STRONA. Teraz możemy przejść do ustawiania sekcji. Możemy wstawić inny układ strony, nagłówki, stopki, numerację stron, przypisy. Ważne, aby te zmiany zastosować tylko w tych sekcjach!

NAGŁÓWKI I STOPKI

Informacje dotyczące nagłówków i stopek opisałam częściowo w poprzednim rozdziale.

Więcej informacji na youtube: NAGŁÓWKI I STOPKI

Jeśli chodzi o nagłówki i stopki to widzimy wskazówkę TAK JAK POPRZEDNIO, jeśli chcemy mieć inne ustawienia musimy to zmienić.

SPRAWDZANIE PISOWNI I TE SIEROTY NA KOŃCU

To końcowa operacja. Wystarczy wcisnąć klawisz F7. Word poprawia wszystkie błędy ortograficzne i interpunkcyjne. Poprawia nasze formatowanie tekstu. Jeśli nie trzymaliście się zasad powyżej to poprawa tekstu będzie dla was gehenną! Word sugeruje nam zmiany, jeśli się z nimi zgadzamy wciskamy zmień, jeśli nie, sami wpisujemy w okienku bądź wciskamy ignoruj. Możemy uczyć program słów i nazw np. nazwisk, dzięki czemu nie będzie nam poprawiać ich po raz kolejny.


Sieroty i wdowy usuwamy automatycznie w całym tekście. Np. żeby usunąć wszędzie i na końcu zdania należy wcisnąć klawisz F5 i w zakładce znajdź i zamień wpisać „i ze spacją” zamienić na „i ze spacją nierozdzielającą, czyli i^s”. Wszystkie samotne „i” przejdą do nowego wiersza. Można napisać makro dla wszystkich sierot i wdów, ale to wyższa szkoła jazdy…

 INDEKSY I SPISY, A TAKŻE PRZYPISY

Jeśli zachowaliśmy style nagłówków w tekście to teraz będzie łatwo nam utworzyć spis treści. Spis treści oczywiście wstawimy automatycznie. Wchodzimy na wstążkę Odwołania i na samym początku, rozwijamy opcje Spisu treści. Wybieramy opcję Tabela automatyczna. Ponieważ numery stron będą się zmieniać wraz z rozwojem naszej pracy, co jakiś czas powinniśmy zaktualizować spis. Aby to uczynić, należy kliknąć myszką w obrębie spis, a następnie nacisnąć przycisk F9. Wybieramy opcję Aktualizacji całego spisu. Spis zostanie zaktualizowany. Spis, możemy również z poziomu wstążki Odwołania.

W zakładce Odwołania, możemy jeszcze dodać spis ilustracji, tabel oraz wszelkich elementów, które mają swoje etykiety. Aby to uczynić, wybieramy opcję Wstaw spis ilustracji. W nowo otwartym oknie wybieramy rodzaj etykiety, do której ma się odnosić spis. Np. rysunek, tabela itp. Spis zostanie dodany, reguły i style są takie jak w przypadku spisu treści.

Dokładne szkolenie spisów treści na stronie: SPISY TREŚCI

Przypisy dokładnie opisane są na stronie Microsoft: PRZYPISY

A także na youtube: PRZYPISY

CO Z TEKSTEM WSTAWIANYM Z INTERNETU

„Wstawiam, a się jakoś rozstrzeliwuje” mawiają uczniowie. Problem wynika z innego formatowania.

Rozwiązanie? Wciskamy przycisk formatowanie, a następnie usuwamy wszystko, co niepotrzebne. „Dziury w tekście” często powstają przez tworzenie przerwania wiersza.

 Jeśli nauczyłeś się pisać książkę z tego poradnika, proszę o pozytywny komentarz :)

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

2017  tworczapracownia.pl   globbersthemes joomla templates